สารสกัดกัญชา อยู่ในร่างกายของเรานานแค่ไหน

สารสกัดกัญชา อยู่ในร่างกายของเรานานแค่ไหน

รู้หรือไม่ว่า สารสกัดกัญชา อยู่ในร่างกายของเรานานแค่ไหน
โดย ดร. สุชาติ มั่นคงพิทักษ์กุล นักวิชาการและนักวิจัยกัญชาทางการแพทย์

ถ้าเกิดมีคำถามว่าเราจะนำสารสกัดกัญชาที่อยู่ในร่างกายออกจากร่างกายของเรา ให้เร็วที่สุดได้อย่างไร การใช้สารสกัดกัญชาหรือกัญชาเข้าสู่ร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นการสูบ หรือใช้น้ำมันกัญชา CBD และ THC สารเหล่านี้จะทำการสะสมอยู่ในร่างกายเป็นเวลาอาทิตย์ ขึ้นอยู่กับว่าเราใช้บ่อยแค่ไหน และปริมาณเท่าไรในแต่ละครั้ง มักจะมีผู้ป่วยหรือผู้ใช้กัญชาได้ตั้งคำถามอยู่บ่อย ๆ เช่น สาร THC จะอยู่ในร่างกายนานขนาดไหน แล้วสารสกัดกัญชาจะอยู่ในปัสสาวะนานมากไหม เราจะทดสอบได้อย่างไร และ คำถามที่สำคัญมาก จะเอาสารกัญชาออกจากร่างกายได้อย่างไร สาร THC อยู่ในน้ำลายนานแค่ไหน หลังจากการหยดใต้ลิ้น และ กัญชาจะสะสมอยู่ในเส้นผม และ เลือด นานแค่ไหน และคำถามสุดท้าย สรุป สารกัญชาจะอยู่ในร่างกายของมนุษย์ได้ยาวนานแค่ไหนกันแน่

สาร THC จะอยู่ในร่างกายนานขนาดไหน

ถ้าเราจะพุดถึงสารสกัดกัญชาที่อยู่ในร่างกายนั้น คงหมายถึง สาร THC ว่าจะอยู่ในร่างการของเรานานแค่ไหน สาร THC เป็นสารที่มีผลต่อจิตประสาท ทำให้มึนเมาได้ ปกติแล้วในการสูญกัญชา สาร THC จะเข้าสู่ร่างกายทันที แต่ถ้ากินเข้าไปก็จะใช้เวลาอย่างน้อย 20-30 นาที สาร THC จะมีการกระจายเข้าสู่เลือดแตกเป็นโมเลกุล สารตัวใหม่ที่เกิดจากกระบวนการทางชีวเคมีที่เรียกว่าเกิด เมทาโบไลท์ ( Metabolite ) ภายใน 2-3 ชม. หลังจากตับทำการแตกสาร THC เป็นโมเลกุลสารตัวใหม่ ย่อย ๆ กว่า 80 ชนิด อย่างเช่น THC-COOH ซึ่งการจะตรวจเช็ค สารดังกล่าว จะมีความซับซ้อนและเป็นงานยากมากที่จะบอกว่า สาร THC จะอยู่ในร่างกายนานแค่ไหน เนื่องจากมีสายพันธุ์กัญชามากมาย ซึ่งแต่ละสายพันธุ์มีความสามารถในการออกฤทธ์ ของสาร THC และขึ้นกับระดับความเข้มข้นของสาร THC อีกด้วย

โดยปกติ สาร THC เป็นสารละลายไขมัน ซึ่งมักจะเก็บสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อไขมันของร่างกาย ดังนั้น คนอ้วนก็จะมีสาร THC เก็บสะสมได้เร็วกว่า คนผอม นั่นหมายความว่า คนอ้วนจะมีสาร THC อยู่ในร่างกายได้นานกว่า ในความเป็นจริง สาร THC จะถุกกำจัดได้ช้ามากเมื่อสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อไขมัน อาจจะต้องใช้เวลาหลายวัน หลายสัปดาห์ และ หลายเดือน ซึ่งขึ้นอยู่กับปริมาณกัญชาที่เข้าไปในร่างกาย และขึ้นกับใช้บ่อยประจำ หรือ ใช้บางครั้ง แต่ผู้ใช้กัญชาบ่อย ๆ จะมีสาร THC สะสมไว้ในชั้นไขมันมากกว่าผู้ใช้บางครั้งบางคราว โดยแฉลี่ย สาร THC-COOH ใช้เวลา 4 วันในการนำออกจากร่างกาย บางครั้งมากถึง 18 วัน นอกจากนี้ จาการศึกษาพบว่า ผู้ใช้กัญชาไม่บ่อย จะอยู่ในร่างกายนานถึง 48-72 ชั่วโมง แต่สำหรับผู้ใช้กัญชาเป็นประจำ จะมีกัญชาอยู่ได้นานถึง 9-12 วันทีเดียว

กัญชาจะอยู่ในปัสสาวะนานแค่ไหน
การทดสอบยาที่ค้างอยู่ในปัสสาวะเป็นเรื่องที่ทำกันทั่วไป การที่สารกัญชาอยู่ในร่างกายนานแค่ไหน ก็จะมีความเกี่ยวข้องไปถึงปัสสาวะว่าจะอยู่ในปัสสวะนานแค่ไหน นั่นหมายความว่า จะทำการจัดการให้ สาร THC ในปัสสาวะให้สะอาดนั่นเอง การทดสอบปัสสาวะจึงเป็นวิธีที่ใช้ในการทดสอบหาว่ามี สาร THC อยู่ในร่างกายคนใช้กัญชาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การทดสอบหาสารในปัสสาวะเป็นวิธีที่ถูกที่สุด และทดสอบได้ในระยะเวลานาน โดยจะทดสอบสาร THC-COOH ที่อยู่ในปัสสาวะ ถ้าหากว่าเจอสารดังกล่าวในปัสสาวะ แสดงว่า เกิดกระบวนการแตกกระจายโมเลกุลเซลใหม่ในกระบวนการทางชีวเคมีโดยตับจากสาร THC ในร่างกายแน่นอน ยิ่งมีการใช้สารกัญชาเป็นเวลานาน บ่อย ก็จะพบสารในในปัสสาวะได้นาน เช่นกัน
สารสกัดกัญชาจะอยู่ในปัสสาวะ นานขนาดไหน

  1. สำหรับการใช้ ครั้งเดียว ( ภายใน 30 วัน ) จะมีสารอยู่นานถึง 8 วัน
  2. สำหรับการใช้ปกติ ( 4-6 ครั้ง ภายใน 30 วัน ) จะมีสารอยู่นานถึง 15 วัน
  3. สำหรับการใช้บ่อย ( 10-15 ครั้ง ภายใน 30 วัน ) จะมีสารอยู่นานถึง 30 วัน
  4. สำหรับการใช้บ่อยมาก ( 20 ครั้งเป็นต้นไป ภายใน 30 วัน ) จะมีสารอยู่นานถึง 45-77วัน
    ดังนั้น จึงเป็นเรื่องยากมากที่จะเอาสารออกจากร่างกายภายใน 1 วัน ให้สะอาดบริสุทธิ์
    การทดสอบสารกัญชาในปัสสาวะ
    จากข้อมูลสารกัญชาที่สะสมอยู่ในปัสสาวะ จะเห็นว่าค่อนข้างนาน ตั้งแต่ 1 เดือนถึง 3 เดือน ขึ้นอยู่กับการใช้กัญชาบ่อย และ บ่อยมากขนาดไหน การจะให้ทดสอบว่าไม่มีสารกัญชาในปัสสาวะเป็นเรื่องที่ยากมาก การดื่มน้ำยาล้างพิษหรือยาเม็ดเพื่อทำให้ในปัสสาวะ ปราศจากสาร THC แต่การดื่มน้ำจำนวนมาก ๆ ก็อาจจะมีส่วนทำให้สาร THC เจือจางลงได้บ้าง
    แต่ก็มีวิธีในการทดสอบปัสสาวะโดยใช้วิธีใช้ผลไม้ที่มีสารเพกทิน ( Fruit pectin method ) เป็นสารสกัดได้จากเปลือกของผลไม้ตระกูลส้ม (citrus) กากของแอปเปิลที่คั้นน้ำแล้ว (apple pomace) และหัวบีท (beet) ซึ่งเป็นสตาร์ซ ( Starch ) พบตามธรรมชาติในผนังเซลล์ของพืช เป็นพืชจำพวก เช่น เมล็ดธัญพืช พืชหัว และถั่วเมล็ดแห้ง มักพบในอาหารแยมผลไม้ เยลลี่ และ สารกันบูด การกินผลไม้พวกเพกทิน ร่วมกับ การดื่มเกลือแร่เกเตอเรด ( Gatorade ) ก่อน 2 ชม. เพื่อทำการทดสอบปัสสาวะ แล้วตามด้วยน้ำ สัก 2-3 แก้ว พร้อมวิตามิน B ซึ่งจะมีการจับตัวกับสาร THC เป็นกากใยและถุกขับถ่ายออกไปผ่านลำไส้ แต่ก็ไม่สามารถทดสอบได้อย่างมีประสิทธิภาพได้ 100 % เพราะจะขึ้นอยู่กับปริมาณกัญชาที่ใช้เข้าไปในแต่ละวัน ในทางปฎิบัติ ก็ควรจะหยุดใช้กัญชาเป็นระยะเวลานาน ๆ จะดีกว่า

ใช้เวลานานแค่ไหนที่จะเอาสารกัญชาออกจากร่างกาย
สำหรับผู้ใช้กัญชาทั่วไป จะมีสารกัญชาหลงเหลืออยู่ในร่างกาย10 วันถึง 1 เดือน และ สำหรับผู้ใช้กัญชาปกติ หลังใช้ครั้งสุดท้าย จะมีสารอยูไปได้นานถึง 45 วัน และ ผู้ใช้กัญชาบ่อย ๆจะมีสารอยู่ในร่างกายนานถึง 90 วัน ปัจจัยที่จะมีผลต่อระยะเวลาในการนำสารกัญชาออกจากร่างกายเช่น

  1. เรื่องของความอ้วน (Body Fat Content ) สารสกัดกัญชา THC จะสะสมอยู่ในเซลไขมัน ยิ่งมีความอ้วนมาก สารกัญชาก็จะสะสมอยู่ในร่างกายนานกว่า
  2. ระบบกลไกของเซลต่าง ๆของร่างกาย (Metabolism) ซึ่งระบบกลไกเซลต่าง ๆของร่างกายแต่ละคนแตกต่างกันไป ทำให้ความสามารถในการกำจัดสารกัญชาออกจากร่างกายได้แตกต่างกันไป และมีผลจากสภาวะความอ้วนของร่างกายได้ด้วย
  3. ความเข้มข้นของสารสกัดกัญชา (Drug Strength) สายพันธุ์กัญชา แต่ละสายพันธุ์ก็มีความเข้มข้นของสาร THC แตกต่างกันไป ก็จะทำให้มีการสะสมในร่างกายมากซึ่งทำให้ใช้เวลานานในการกำจัดสารดังกล่าวออกจากร่างกาย

สาร THC อยู่ในน้ำลายได้ นานแค่ไหน
โดยปกติ สาร THC จะอยู่ในน้ำลายในช่วงเวลาสั้น ๆ การทดสอบด้วยน้ำลายอาจจะไม่ค่อยพบเท่าไร ส่วนใหญ่จะเป็นตำรวจเอาไว้ทดสอบผู้ขับรถยนต์ เพื่อค้นหาสาร THC ปกติภายใน 1 ชม. สาร THC จะถูกแตกเป็นโมเลกุลย่อย ๆ ดังนั้นจะอยู่ในน้ำลายได้นานถึง 24 ชม. สำหรับผู้ใช้ครั้งเดียว แต่ใช้กัญชาเป็นปกติจะอยู่ในน้ำลายนานถึง 72 ชม. แต่ผู้ที่ใช้กัญชาบ่อย ๆ ควรจะหยุดสัก 1 อาทิตย์ก่อนทำการทดสอบ เพราะ จะมีสารกัญชา THC ไปสะสมอยู่ที่ต่อมน้ำลาย

สารกัญชาจะอยู่ในเส้นผม นานขนาดไหน

ในการทดสอบว่าสารสกัดกัญชาอยู่ในร่างกายนานขนาดไหน เรื่องของเส้นผมน่าจะมีส่วนในการทดสอบได้เหมือนกัน โดยเฉพาะผู้ใช้กัญชาในระยะยาวนาน ไม่ใช่ใช้กัญชาเพียงครั้งเดียวหรือไม่บ่อยครั้ง ในทางปฎิบัติในการทดสอบสารกัญชาในเส้นผม ( Hair Drug Test ) นั้นจะต้องใช้กัญชามามากกว่า 90 วัน
แล้วดังนั้นกัญชาจะอยู่ในเส้นผมนานแค่ไหน โดยปกติจะสามารถตรวจพบในเส้นผมหลังจากใช้กัญชามา 7 วันขึ้นไป และ สารที่จะผมก็เหมือนกับการทดสอบด้วยวิธีที่กล่าวมาแล้ว เป็นสาร THC-COOH มากกว่า THC การใช้สารกัญชาครั้งเดียว หรือ ไม่ค่อยบ่อยนัก จะได้รับผลการทดสอบในทางบวกค่อนข้างน้อย แต่สำหรับผู้ใช้กัญชาอย่างหนัก บ่อยมาก สารกัญชาที่แตกกระจายเป็นโมเลกุลนั้นจะฝังลึกไปที่เนื้อเยื่อของต่อมรากผมที่เดียว

สารกัญชาอยู่ในเลือดนานขนาดไหน

เป็นคำถามเดียวกันกับที่ผ่านมาข้างต้น ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่า สาร THC ที่ได้รับเข้าสู่ร่างกายและ กระบวนการเมทาโบลิสซึม (Metabolism) ในเซลล์ต่างๆของร่างกาย ซึ่งจะเกิด เมทาโบไลท์ ( Metabolite ) สารตัวใหม่ที่เกิดจากกระบวนการทางชีวเคมี วิธีการทดสอบในเลือดเป็นเรื่องไม่ธรรมดาที่จะทำความเข้าใจ เพื่อทำการตรวจสอบสารกัญชาในเลือด แต่ก็เป็นเรื่องที่ดี ที่สารกัญชาชอบไปอยู่ที่เนื้อเยื่อไขมัน มากกว่าที่จะสะสมอยู่ในเส้นเลือด ดังนั้น สาร THC และสารจากเมทาโบไลท์ จะไม่อยู่ในเลือดเป็นเวลานาน ผู้ใช้กัญชาครั้งเดียวและใช้ไม่บ่อย จะพบสารในเลือดภายใน 24 ชม. ขึ้นไป หลังจากใช้กัญชา สำหรับผู้ใช้กัญชาบ่อย ๆ จะพบสารกัญชา นานถึง 3วัน และ ผู้ที่ใช้เป็นปกติ ควรจะรอสัก 1 อาทิตย์ก่อนจะทำการทดสอบในเลือด
ดังนั้นการทดสอบสารกัญชาในเลือด จึงเป็นวิธีที่ต้องเตรียมความพร้อมของผู้ใช้พอสมควร จึงเป็นวิธีที่ไม่ค่อยนิยมใช้กันสักเท่าไร

บทความนี้จะเป็นเรื่องที่จะตอบโจทย์คำถามที่เกิดขึ้นมากมายว่า จะมีสารกัญชาอยู่ในร่างกายนานขนาดไหน แต่ก็เป็นเรื่องที่ตอบได้ยาก ปัจจัยที่สำคัญก็คงเป็นเรื่องของความบ่อยในการใช้กัญชา การให้กัญชาอย่างเหมาะสมพอดี ก็จะเป็นเรื่องที่ตอบได้ยากว่า สารกัญชาจะอยู่ในร่างกายนานแค่ไหน ดังนั้น การทดสอบด้วยวิธีต่าง ๆ ก็เป็นเพียงแนวทางเท่านั้น ไม่สามารถที่จะตอบคำถามได้ถูกต้อง 100 % เนื่องจากระบบชีวเคมีในร่างกายของแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ไม่เหมือนกันเมื่อเทียบระหว่างคนต่อคน

ศูนย์วิจัยกัญชาทางการแพทย์หาดใหญ่
ดร.สุชาติ มั่นคงพิทักษ์กุล
ผู้อำนวยการ

[Total: 0   Average: 0/5]